Een beter milieu begint in Zeist

Willy Douma 02-12-2020
816 keer bekeken 0 reacties

Je maakt je zorgen over klimaat, de plasticsoep of de biodiversiteit  en wil graag je steentje bijdragen aan verandering. Dat klinkt goed maar waar begin je? Begint een beter milieu bij jezelf?

Nog niet zo lang geleden las ik een artikel van journalist Jaap Tielbeke. Hij gelooft dat dat niet de oplossing is. Een beter milieu begint níet bij jezelf. Met linnen tasjes redden we het volgens hem niet. Is dat zo? Hoe kunnen we voor iets pleiten als we niet ook laten zien dat het ons menens is en dat wij – inwoners van Nederland -  het echt belangrijk vinden?  

Zo’n dertig jaar geleden was een vegetariër iets bijzonders. Wat kookte je voor hem of haar als ze bij je aan de dis zaten? Vegetariërs verwerkten heel wat kaasplakken en gebakken eieren. Nu liggen de schappen gelukkig vol met alternatieven. En volgens mij  komt dat niet door de politiek. Die had met belastingen of subsidies, met een eerlijke prijs voor vlees grote veranderingen teweeg kunnen brengen. Het komt door die vegetariërs die bij hun overtuiging bleven en om allerlei redenen geen vlees meer wilden consumeren. Intussen is het publieke debat rond vegetarisme sterk veranderd. Helaas is de invloed op de politieke landbouwagenda nog niet heel groot.

Misschien kan ik een ander voorbeeld geven: plastic tasjes. Jarenlang probeerden consumenten ze te weigeren; nu zijn de tasjes verboden. Was dat een inzicht van de politiek of hebben burgers en hun maatschappelijke organisaties voldoende van zich laten horen en is toen de politieke knop omgegaan? Ik denk dat er nu heel veel mensen blij zijn met de vegetarische producten in het schap en met de eigen boodschappentassen. Een deel daarvan voelt vast dat dat het resultaat is van 30 jaar leven naar wat je beweert. Gaat verandering – mét burgerkracht – ook zo in z’n werk voor andere maatschappelijke vraagstukken?

Rutger Bregman heeft vier wetten van sociale verandering geformuleerd die mij wel aanspreken. Ze kunnen ons helpen om die burgerkracht te begrijpen en te versterken. De eerste is dat  goed voorbeeld doet volgen. Als je buren een geveltuin hebben of een regenton, als je vrienden op vakantie gaan met de trein in Europa dan zet dat jou ook aan het denken. Wil ik dat niet ook? De tweede wet gaat een stapje verder: een beter voorbeeld doet nóg vaker volgen. Bregman noemt het het ‘Greta Thunberg effect’. Ze leeft naar waar ze voor pleit en heeft heel veel mensen aan het denken gezet over klimaat.  De derde wet vind ik ook heel herkenbaar: Goed voorbeeld doet radicaliseren.  Je begint ergens aan en bent niet meer te stoppen. Je maakt je bijvoorbeeld druk over de bijensterfte en jij, die nog nooit naar een demonstratie is geweest, sluit je aan bij klimaatdemonstraties. Van het een komt het ander. De vierde wet is de laatste maar tegelijk voor mij ook de lastigste:  het beste voorbeeld is het moeilijkste om te geven. Heeft Bregman gelijk?  Hij zegt dat serieuze idealen pijn doen; zoniet, dan zijn ze misschien toch niet zo idealistisch. Het is mooi als rijke mensen iets minder gaan vliegen maar tegelijkertijd vliegen ze nog steeds veel meer dan mensen die dat onmogelijk kunnen betalen. Draag je serieus  je steentje bij of kijk je toch liever naar anderen om het verder voor je op te knappen. ‘De maatschappij veranderen is niet het moeilijkste wat er is’,  zei Nelson Mandela in zijn laatste jaar als president van Zuid-Afrika. ‘Het moeilijkste is jezelf veranderen.’ Dit citaat vond Bregman voor ons in het essay ‘Wereldverbeteraars’ (2017) van Bas Heijne.

Ik geloof dat een beter milieu bij jezelf begint. Met het onder ogen zien van je eigen terechte of onterechte argumenten, met elkaars advies en samen met anderen lukt dat ook in Zeist.  Samen Duurzaam Zeist heeft daarvoor van alles in huis! Doe je mee?

Een beter milieu begint wel in Zeist.

Foto: Mel Boas - Week van de Duurzaamheid 2020- Plantenasiel Dieptetuin

Afbeeldingen

Reageren

Twitter

0  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 

Een momentje...
Cookie-instellingen